ديدند رنگهاى مردم متغيّر شد فرمودند : آيا مىدانيد مراد من چه چيز بود ؟ گفتند : نه يا رسول اللَّه ! فرمودند : آن است كه عضو مردى ريش شود ، يا به روى درافتد ، يا پاى او بلغزد ، يا آنكه بيمار شود ، يا خارى به بدن او رود و هرچه شبيه به اينها باشد . و آن حضرت هر چيزى را در آن حديث ذكر كردند تا آنكه جستن چشم را نام بردند « 1 » . و در مصباح الشَّريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه بر هر جزوى از اجزاى جسد زكاتى است واجب از براى خداى عزّ وجلّ ، بلكه بر هر موضع روييدنِ مو زكاتى است ، بلكه بر هر نگاه كردنى زكاتى است . و زكات چشم آن است كه به نظر عبرت ملاحظه نمايد و از شهوتها و مانند آن از محرّمات پوشيده شود . و زكات گوش شنيدن علم است و حكمت و قرآن و فايده‌هاى دين از موعظه و نصيحت و هرچه نجات تو در آن است و اعراض نمودن از هرچه ضدّ وى « 2 » است مانند دروغ و غيبت و امثال اينها . و زكات زبان نصيحت كردن مسلمانان است و بيدار گردانيدن غافلان و كثرت تسبيح و ذكر و « 3 » غير آن است . و زكات دست عطا كردن و جود نمودن به آنچه خداى عزّ وجلّ به تو انعام نموده و حركت دادن آن به نوشتن علمها و منفعتهايى كه مسلمانان در فرمانبردارى خدا به آن منتفع شوند و آن را از بدىها كوتاه داشتن . و زكات پا سعى در حقوق خدا نمودن است مثل زيارت صالحان و رفتن به مجالس ذكر و اصلاح ميان مردمان و صلهء رحم و جهاد و هرچه در آن صلاح « 4 » قلب تو و سلامت دين تو باشد .

--> ( 1 ) . الكافي 2 : 258 ح 26 . ( 2 ) . وى / m دين . ( 3 ) . s a - و . ( 4 ) . صلاح / a اصلاح .